Khóa học đầu tư 4.0 với Crypto

Hướng dẫn quản lý tài chính cá nhân với quy tắc 50/30/20

Hướng dẫn quản lý tài chính cá nhân với quy tắc 50/30/20

Nội dung bài viết

Có nhiều quy tắc quản lý tài chính nổi tiếng và quy tắc 50/30/20 là một trong số đó. Bạn đã biết cách áp dụng đúng của quy tắc này chưa?

Tiêu tiền hay để bị tiền tiêu là một câu hỏi khó với nhiều người vì thực tế thì không phải ai cũng biết cách quản lý tài chính cá nhân. Cách mà chúng ta áp dụng đa phần là học hỏi từ chính gia đình mình dù đôi khi nó có thể không còn phù hợp với thời cuộc nữa. Việc tìm đến những phương pháp đã được chứng minh và áp dụng rộng rãi sẽ là một giải pháp đơn giản hơn, kể cả khi bạn không thật sự giỏi tính toán.

Quy tắc 50/30/20 là gì?

Về cơ bản, quy tắc quản lý tài chính cá nhân này khuyên bạn phân chia thu nhập thành 3 phần. Đây là một ý tưởng rất thường gặp, ví dụ như quy tắc 6 chiếc lọ cũng chia thu nhập vào 6 lọ tương ứng với 6 mục đích khác nhau. Vậy với 50/30/20, những khoản chi tiêu nào đang được nhắc đến?

Nhu cầu thiết yếu (50%)

Tiền thuê nhà, ăn uống, nhu yếu phẩm, di chuyển, quần áo… có thể được xếp vào nhóm này. Nghe 50% thì có vẻ nhiều nhưng thực tế, bạn nhiều khả năng sẽ tiêu quá tỷ lệ này. Một số nhu cầu cơ bản nhất của chúng ta đa số đều giống nhau nên bạn hãy cố gắng duy trì tỷ lệ 50%.

Trường hợp nhu cầu thiết yếu cần nhiều hơn 50% thu nhập thì bạn cần đánh giá xem liệu có thể cắt giảm khoản nào không. Ví dụ nếu tiền xăng xe quá đắt đỏ thì hãy thử dùng phương tiện công cộng vài buổi/tháng. Hoặc nếu tiền ăn uống quá cao thì bạn nên hạn chế ăn bên ngoài, so sánh giá thực phẩm tại các cửa hàng khác nhau và mua vào những đợt giảm giá.

Nếu không thể cắt giảm khoản thiết yếu thì bạn bắt buộc phải giảm bớt tỷ lệ của 2 khoản còn lại.

Tiết kiệm và đầu tư (20%)

Mục đích của khoản này là để phòng ngừa bất trắc và đầu tư cho tương lai. Vì có 2 khoản nên CIC cũng sẽ tập trung 2 tích sự cần thiết của 2 khoản này cho bạn.

Chắc hẳn bạn đã từng nghe một lời khuyên về tài chính cá nhân khá phổ biến là phải có quỹ dự phòng đủ để sinh hoạt trong 3 đến 6 tháng nếu trường hợp bất trắc xảy ra. Hãy chắc chắn rằng mình đã tích lũy một quỹ như vậy.

Thứ hai là đầu tư. Nếu chỉ đi làm và tiết kiệm thì không đủ, bạn còn phải tìm cách để tiền sinh sôi và đầu tư chính là giải pháp. Tùy vào sở thích và tài chính mà bạn có thể lựa chọn một hoặc nhiều loại hình như chứng khoán, Crypto, bất động sản…

Quy tắc 50/30/20 chia các khoản chi tiêu thành 3 nhóm
Quy tắc 50/30/20 chia các khoản chi tiêu thành 3 nhóm

Mong muốn cá nhân (30%)

Mong muốn cá nhân có thể là đi du lịch, mua sắm, học tập… nói chung là những khoản không thiết yếu nhưng sẽ giúp cải thiện đời sống tinh thần của bạn.

Quy tắc tài chính cá nhân này có cố định không?

Mặc dù gọi là quy tắc song việc áp dụng vẫn phải cân đối cho phù hợp với từng đối tượng cụ thể. Lấy ví dụ việc tăng phần đầu tư trong quy tắc 50/30/20. Nếu thu nhập của bạn cao, chi phí sinh hoạt thấp và muốn đạt được những mục tiêu dài hạn như mua nhà, mua xe, về hưu sớm, tự do tài chính… thì bạn có thể tăng tỷ lệ tiết kiệm và đầu tư lên 30% hoặc cao hơn. Như vậy, bạn sẽ tận dụng lợi thế của lãi kép và gia tăng khả năng sinh lời từ các khoản đầu tư.

Tuy nhiên, nếu bạn có mức thu nhập thấp, chi phí sinh hoạt cao, cần đáp ứng nhiều nhu cầu thiết yếu và mong muốn cá nhân thì bạn không nhất thiết phải tăng phần dành cho đầu tư. Bởi vì việc này có thể khiến bạn chi tiêu khó khăn hơn, thiếu niềm vui trong cuộc sống và không có đủ dự phòng cho các trường hợp khẩn cấp. Một số yếu tố khác như tuổi tác, giai đoạn cuộc sống, rủi ro tài chính… cũng cần được xem xét nếu muốn điều chỉnh tỷ lệ phù hợp.

Tóm lại, quy tắc 50/30/20 là một công cụ hữu ích để giúp bạn quản lý tài chính cá nhân nhưng không phải là một công thức cố định. Bạn nên linh hoạt điều chỉnh theo hoàn cảnh và mục tiêu của bản thân để đạt được kết quả tốt nhất.

Bạn có thể linh hoạt điều chỉnh để tạo ra kết quả tốt nhất
Bạn có thể linh hoạt điều chỉnh để tạo ra kết quả tốt nhất

Ai có thể áp dụng quy tắc 50/30/20?

Đây là phương pháp quản lý tài chính cá nhân hiệu quả và nhiều người có thể áp dụng, tuy nhiên cũng có một số trường hợp ngoại lệ. Một số nhóm đối tượng dễ dàng áp dụng bao gồm:

  • Người đã đi làm lâu năm và không mắc các khoản nợ tài chính.
  • Người đang hướng tới các mục tiêu dài hạn như mua nhà, xe. Dành 20% thu nhập để đầu tư, tiết kiệm sẽ giúp họ có nguồn tiền thực hiện mục tiêu.
  • Người muốn cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Quy tắc 50/20/30 giúp bạn dành đủ tiền cho nhu cầu thiết yếu, đầu tư và tiết kiệm, cũng như cho sở thích và giải trí.

Tuy nhiên, nếu nằm trong những trường hợp sau thì bạn nên cân nhắc bởi có thể cách quản lý chi tiêu này không dành cho mình:

  • Người có các khoản vay hằng tháng phải trả và không thể giảm được, chẳng hạn như vay sinh viên. Bạn sẽ phải thanh toán hết các khoản vay hoặc dùng 20% cho tiết kiệm và đầu tư cho việc trả nợ. Sau đó bạn mới có thể áp dụng quy tắc 50/30/20.
  • Người có thu nhập thấp hoặc không đều đặn. Ví dụ với mức lương 5 triệu, bạn sẽ khó phân bổ cho hợp lý bởi nhu cầu thiết yếu đã chiếm tỷ lệ lớn. Trường hợp không cần thuê nhà hoặc sống ở vùng có chỉ số giá tiêu dùng thấp thì bạn mới nên thử áp dụng.

Bạn luôn có thể tham khảo các phương pháp khác như Kakeibo, 6 chiếc lọ… để theo dõi và kiểm soát chi tiêu cho phù hợp với nhu cầu cũng như tài chính.

Ưu và nhược điểm

Ưu điểm

  • Đơn giản, dễ áp dụng. Bạn chỉ cần phân bổ thu nhập theo tỷ lệ 50 ‒ 20 ‒ 30 mà không cần tính toán quá phức tạp.
  • Quy tắc tài chính 50/30/20 đảm bảo cân đối giữa các khoản chi tiêu. Bạn sẽ có đủ tiền cho các nhu cầu cần thiết, tiết kiệm hay tận hưởng cuộc sống.
  • Việc dành 20% thu nhập hằng tháng cho mục tiêu tiết kiệm giúp bạn xây dựng quỹ dự phòng, tạo ra nguồn tiền dự trữ và phát triển tài sản trong tương lai.
Nhờ duy trì tiết kiệm mà bạn sẽ có một quỹ dự phòng tương đối vững chắc
Nhờ duy trì tiết kiệm mà bạn sẽ có một quỹ dự phòng tương đối vững chắc

Nhược điểm

  • Không phù hợp với mọi tình huống tài chính. Những tình huống tài chính đặc biệt như nợ nần nặng nề, chi phí sinh hoạt cao hoặc thu nhập thấp sẽ cần một cách phân bổ khác.
  • Quy tắc này không linh hoạt nếu các tình huống tài chính thay đổi. Trường hợp phải đối mặt với những tình huống bất ngờ như chi phí y tế cao hoặc thất nghiệp thì bạn sẽ gặp ít nhiều khó khăn để tiếp tục thực hiện 50/30/20.
  • Nếu bạn cần quản lý tài chính cá nhân để theo đuổi một mục tiêu cụ thể thì quy tắc 50/30/20 sẽ không thích hợp.

Đương nhiên, mọi quy tắc tài chính đều tồn tại ưu và nhược điểm riêng. Tùy thuộc vào tình huống cá nhân, bạn có thể điều chỉnh quy tắc này hoặc tìm phương pháp khác thích hợp hơn.

Hướng dẫn áp dụng để quản lý tài chính

  • Bước 1: Xác định tổng thu nhập hằng tháng của bạn, cả tiền lương và thu nhập khác.
  • Bước 2: Phân bổ 50% thu nhập (khoản 1) cho chi phí sinh hoạt cơ bản như nhà ở, điện nước, học phí, bảo hiểm…
  • Bước 3: Phân bổ 20% thu nhập (khoản 2) dành cho tiết kiệm và đầu tư. Đây là khoản bạn có thể sử dụng để gắn kết dài hạn.
  • Bước 4: Phân bổ 30% còn lại (khoản 3) chi cho các khoản chi phí linh hoạt như ăn uống, giải trí, mua sắm…
  • Bước 5: Theo dõi chi tiêu hằng tháng để đảm bảo không vượt quá tỉ lệ quy định cho từng khoản. Điều chỉnh khi cần thiết.

Để vận dụng quy tắc 50/30/20 hiệu quả, bạn nên sử dụng các công cụ hỗ trợ như ứng dụng quản lý chi tiêu, sổ ghi chép, bảng tính… để theo dõi và kiểm soát ngân sách. Bạn cũng nên đánh giá lại quy tắc này mỗi tháng hoặc mỗi quý để xem liệu mình đã đạt được các mục tiêu tài chính hay chưa. Như CIC đã nói, quy tắc này không cố định và bạn có thể tùy chỉnh sao cho thích hợp với mục tiêu quản lý tài chính cá nhân.

CIC

Tài liệu tham khảo:

Bắt đầu hành trình trở thành bậc thầy Crypto ngay hôm nay

Chúng tôi đã giúp hơn 4.000 thành viên đầu tư thành công với hơn 500 thành viên đạt cấp độ Crypto Master